Steun ons en help Nederland vooruit

vrijdag 26 juni 2020

Strategische beschouwing

Op 25 juni 2020 zijn in de Hoogeveense raad de strategische beschouwingen gehouden. Fractievoorzitter Marin Rutgers blikt terug en vooruit. Een hard oordeel (‘doorstomen met oogkleppen op’) maar Marin vergeet de toekomst niet: ‘denk na over de doorstart’.

Strategische beschouwingen. Strategisch impliceert een duidelijke koers op hoofdlijnen, vooruit kijkend naar de toekomst. Strategische beschouwingen gaan wat D66 betreft dan ook verder dan alleen de begroting van 2021 of de komende paar jaar. Strategische beschouwingen zijn voor ons het moment om verder te kijken richting de toekomst en na te denken over vragen als wat heeft de raad in de toekomst nodig om haar werk goed te kunnen doen? Maar bovenal de vraag: wat heeft Hoogeveen nodig nu en in de toekomst?

Laten we eerst eens kijken naar de strategie van dit college. Welke strategie heeft dit college bestaande uit Gemeentebelangen, CDA en ChristenUnie tot nu toe laten zien? Deze bestaat uit doorstomen met oogkleppen op. Zonder raad of inwoners en ondernemers goed te betrekken, trekken zij op eigen houtje hun plan. Ondanks verwoede pogingen zijn zij niet bij te sturen. Strategisch leiderschap ontbreekt. Het college pakt keer op keer geen verbindende rol. En, op twee wethouders na, wordt er zelden kwetsbaarheid getoond, gereflecteerd en uitgesproken dat e.e.a. niet is verlopen zoals had gemoeten. Laat staan dat er iets geleerd lijkt te worden van keer op keer dezelfde soort fouten.

Bij projecten, groot en klein, is het proces niet op orde. De vraag om evaluaties in te bouwen wordt stelselmatig weggewuifd. De vraag om het zorgvuldig en tijdig informeren van de raad gaat stelselmatig mis. De vraag om realistisch te begroten is niet opgepakt. Een lange termijn agenda ontbreekt. Begrotingen en andere stukken zijn nog steeds niet SMART geformuleerd terwijl een motie om dit te regelen al bijna twee jaar geleden is aangenomen. Zo zijn er wel meer moties die niet of maar gedeeltelijk worden uitgevoerd; denk aan de motie regenbooggemeente, en recenter de motie taskforce financiën. De vraag is dan ook hoe wij dit college op koers kunnen krijgen als raad. En of dit nog gaat lukken.

De enige strategie die momenteel te ontwaren is bij het college, is die van Gemeentebelangen en CDA. Het grote spel van wijzen met de vinger naar elkaar als veroorzaker van de huidige ellende is begonnen. Dit blijkt uit de sneren en insinuaties die daarover tijdens raadsvergaderingen gemaakt worden. De verkiezingen over twee jaar zijn blijkbaar al in aantocht. Ook sommige oppositiepartijen zijn daar al volop mee bezig. Wij vragen ons af of die eigen koers is wat Hoogeveen nodig heeft op dit moment. Zou dit niet het moment bij uitstek zijn om als raad samen tot een plan te komen? Als eenheid te gaan opereren zodat er zo snel mogelijk weer een gezond Hoogeveen bestaat? Wij zijn van mening dat dit zou moeten gebeuren. Partijpolitiek aan de kant en samen de schouders er onder.

Dit is wellicht het moment voor een bruggetje naar het stukje tekst dat het college een kleine twee weken de wereld in slingerde. Met stoom en kokend water was er een tekst geproduceerd. Zo geschokt als het college was over de inhoud van een gedane analyse, zo weinig verrast waren wij. De timing van het document was zeer ongelukkig, zo vlak voor de strategische beschouwingen. Met deze timing en op deze manier heeft het college de strategische beschouwingen van de raad gekaapt.

De status en daarmee de bedoeling van het stuk zijn tot op de dag van vandaag onduidelijk. Er staat letterlijk dat het stuk het college programma vervangt. Een nieuw programma dus. Zou de raad hier niet over moeten stemmen? Of is het echt een groeidocument zoals het college aangeeft? Waarom was het dan geen interne notitie, maar moest het al op een speciaal moment met de werkvloer worden gedeeld en met een persconferentie wereldkundig worden gemaakt? Weer een voorbeeld van een proces dat niet op orde is. Er is niet aan de voorkant een strategie bepaald, nagedacht over communicatie of een planning.

Koerswijziging

Een paar positieve punten uit dit nieuwe collegeprogramma waar wij wel warm voor lopen zijn:

Alle partijen zijn gevraagd naar hun ideeën. Er is hiernaar geluisterd en ook naar de kritiek. Het stukje kreeg daarmee de potentie van een raadsakkoord. Een goeie opmaat naar de verkiezingen. Wij zouden graag nu al tot afspraken komen over hoe we na de verkiezingen tot zo’n akkoord gaan komen.

Er komt eindelijk een kerntakendiscussie. Iets waar sinds 2018 al toe opgeroepen is. Wat zijn de taken die Hoogeveen wettelijk moet uitvoeren en welk plus-pakket kiezen wij voor om daaraan toe te voegen. Voor welk plus-pakket hebben wij op dit moment budget? Hier moeten duidelijke keuzes in gemaakt worden. De kortste klap, het verhogen van de OZB met 25% is niet iets waar wij achter kunnen staan als er niet ook duidelijk is dat er binnen de SWO evenredig gesneden gaat worden in de organisatie. Bijzondere move ook deze keuze aangezien zowel Gemeentebelangen als CDA hebben aangegeven een verhoging onacceptabel of het laatste redmiddel te vinden. Hebben zij het college dan ook teruggefloten na het uitbrengen van het nieuwe collegeprogramma? Verklaart dit de draai die het college binnen een dag maakte over de status van het stukje tekst?

Ook zijn wij blij dat er een koerswijziging gaat plaatsvinden op het gebied van participatie van inwoners, organisaties en bedrijven. Tot op heden had dit college daar weinig trek in ondanks aandringen hierop van met name VVD en D66. De opvatting van participatie was bijzonder smal: een avond organiseren waar mensen vragen konden stellen of opmerkingen maken. Inmiddels lijkt het door te dringen dat dit niet voldoende is. Zeker nu er corona-maatregelen gelden, moet er wel gezocht worden naar nieuwe en online vormen van participatie. In mijn optiek niet alleen relevant en actueel, maar ook een kans om andere doelgroepen bereiken.

Doorstart

Wat D66 betreft zijn er nog een drietal zaken die Hoogeveen wel nodig heeft, maar die nu onvoldoende belicht worden:

  1. Hoogeveen zet in op kinderen en mensen die op wat voor manier dan ook hulp nodig hebben en wil er voor hen zijn. Prima natuurlijk, maar daarmee wordt een grote groep, deels potentiële inwoners, vergeten. Want wat biedt Hoogeveen voor jongeren na de middelbare schoolleeftijd? Er is hier geen HBO of universiteit. Hoe speel je in op de situatie dat veel studies vanaf nu voor een groot deel blended zullen zijn? Hoe kun je die studenten aan Hoogeveen blijven binden? Hoe zorg je ervoor dat de jongeren, die wel uitvliegen als student, na het afstuderen terugkomen naar Hoogeveen? Dat vraagt inzet op het gebied van de woningmarkt en werkgelegenheid. Door hierop te anticiperen zullen young professionals wellicht wel terugkeren en zorgen voor meer balans op vele gebieden. Wij roepen het college dan ook op om het aantrekken van nieuwe bedrijven, ook startups, als taak toe te bedelen aan de lobbyist. Daarnaast roepen wij het college op een onderzoek te starten naar wat studenten en starters nodig hebben om zich hier te blijven vestigen of terug te komen en een plan van aanpak te maken n.a.v. de uitkomsten.
  2. Vergeet ook duurzaamheid niet. Het gaat niet om prestigeprojecten, maar om kleine stappen die we met zijn allen kunnen zetten. Maak letterlijk en figuurlijk meer ruimte voor de fiets en stimuleer het gebruik van fiets en OV. Ontmoedig het gebruik van de auto. Beloon afvalscheiding. Stimuleer kleinschalige initiatieven voor het opwekken van duurzame energie. Verbiedt wegwerpplastic, ballonnen, etc. bij evenementen. Stimuleer vergroening van daken en tuinen. Durf te kiezen voor het invoeren van een ja-ja-sticker. Kleine stappen die bijdragen aan een prettiger en meer toekomstbestendige leefomgeving.
  3. Wij hebben het al eerder genoemd; denk na over een doorstart. Ja, het gaat nu financieel slecht en ja, we moeten nu eerst financieel op orde komen. Maar waar werken we naar toe? Als de zon weer voorzichtig gaat schijnen, waar zetten we dan als eerste op in? Wij willen het college oproepen om ook hierover met inwoners over te gaan brainstormen en scenario’s te ontwikkelen, zodat we weten met welk vergezicht voor ogen we nu door een hele zure appel aan het heen bijten zijn.

Kortom, er is werk aan de winkel. College, pak je rol als verbinder op. Ontwikkel je skills op het gebied van projectmanagement en strategisch leiderschap. Durf van je rots af te komen. Toon je kwetsbaarheid en sta open voor tegengeluiden. Durf samen met raad en inwoners te werken aan Hoogeveen. Sta boven partijpolitiek. Keer het tij.